Op school verzorgt Sterre een les over de Noord- en Zuidpool. Kan de meester ook eens wat opsteken

Inleiding

Deze les gaat over de poolgebieden. Mutsen op, shawls om: hier gaan we!

Allereerst: een mooi lied over dit gebied. Zingen! Misha, Sam en ik zingen het één keer voor. 1, 2,3:

Ik ben naar Lapland toegekomen
Het was een hele verre reis
Ik heb mijn badpak laten stomen
Maar daar aangekomen
Zag ik enkel ijs!

Dan nu even wat feiten over de poolgebieden.

Noordpool

Het Noordpoolgebied heet ook wel Arctica: het gebied is groter dan de pool zelf. De echte Noordpool is maar een heel klein stipje, precies bovenaan in het midden van de aarde. (Sterre laat de kaart van de  Noordpool zien). Je kijkt op dat punt pool dus altijd naar het Zuiden, welke kant je ook opkijkt.

Onder het Noordpoolgebied ligt de Noordelijke ijszee. Arxtica bestaat uit pakijs, dat is ijs waar geen land onder ligt: bevroren zeewater dus.

De Noordpool is bewoond. Er leven in Noord-Amerika eskimo’s (Innuït). In Scandinavië wonen de Lappen en in Rusland Siberische Russen.

Zuidpool

Het Zuidpoolgebied heet ook wel Antarctica, dat betekent ‘tegenover arctica’, wat wel klopt, want de Zuidpool zelf ligt precies in het midden onderaan de aarde. (Sterre laat een kaart zien van de Zuidpool).

Het Zuidpoolgebied bestaat uit ijs over land. Dat land is rotsachtig.

In het Zuidpoolgebied leven heel weinig planten en dieren, zelfs nog minder dan op de Noordpool. Er woonden nooit mensen, alleen zijn er tegenwoordig een paar wetenschappers die onderzoek doen.

Op Antarctica is het nog kouder dan op de Noordpool: gemiddeld wel -60 Celsius! Net als op in het Noordpoolgebied waait het er hard: soms zijn er wel windvlagen van 300 km per uur! Het regent nooit in de buurt van de Polen, maar het sneeuwt er wel eens in de zomer. In de winter is het zelfs te koud voor sneeuwval.

Op allebei de Polen

Waarom zijn de poolgebieden zo koud? Allereerst komt dat doordat de zonnestralen schuin naar de poolgebieden moeten, ze zijn dus langer onderweg dan naar de gebieden rond de evenaar. Bovendien vallen de stralen ook schuin op het pooloppervlakte; ze moeten dus een groter oppervlakte per straal verwarmen. Daarnaast weerkaatsen de sneeuw en het ijs veel van de zonnestralen; dus dan kan de zonnestraal haar warmte niet kwijt.

Op allebei de polen zijn er maar twee seizoenen: winter en zomer. In de zomer vriest het nog altijd. In de winter is er de poolnacht. Het wordt dan 24 uur lang niet licht. In de zomer is er de middernachtzon: het wordt dan 24 uur lang niet donker. Grappig: als het op de Noordool winter is, is het op de Zuidpool zomer en andersom.

Pooldieren

Zeehonden

Zeehonden zijn zoogdieren,ze drinken dus melk bij hun moeder. Die melk bestaat voor ongeveer 50% uit vet. De jongen van de zeehond worden  snel  zwaar want na 4 weken weegt een jong al 30 kilo. Als je naar een zeehond kijkt zou je zeggen : die heeft geen oren, alleen maar gaten in zijn kop. Maar dat zijn nou net de oortjes.

IJsberen

IJsberen zijn witte, wollige dieren. Ze zien er schattig uit, maar het zijn roofdieren. Ze eten bijvoorbeeld zeehonden, vis, zeevogels en eieren van zeevogels.

De vrouwtjesijsbeer krijgt niet heel vaak jongen, om de drie jaar werpt ze er twee tot drie. IJsbeerjongen worden naakt, blind en doof geboren. Weet je wat grappig is? Meestal worden de kleine ijsbeertjes als tweeling geboren. IJsberen hebben een erg dikke, waterafstotende vacht waardoor ze goed tegen de kou kunnen. Onder die vacht zit een dikke speklaag: dikkerds overleven goed op de Noordpool. Mocht er een hoogbegaafd ijsbeertje Leonardo-onderwijs nodig hebben, dan moeten we meester Leo maar niet sturen. Juf Tineke misschien? Die heeft immers ook een prachtige, dikke krullende vacht!

Pinguïns

Pinguïns vind ik grappige beesten: ze zien eruit als een ober met een net pak aan, maar ze waggelen zo dat ik blij ben dat ze mijn Colaatje niet naar me toe hoeven te brengen.

Een pinguïn is een vogel, het vrouwtje legt eieren. Maar de beesten kunnen niet vliegen en wel zwemmen. Rare vogels dus. Het voedsel van deze poolvogels bestaat voornamelijk uit kril, vis en pijlinktvis. Kril is water met hele kleine beestjes erin.

Pinguïns houden elkaar warm door dicht tegen elkaar aan te gaan staan. De groep verandert steeds van vorm doordat elke pinguïn het liefst naar het –warmere!- midden toe wil. Mannetjes van de keizerpinguïn staan met groepen van soms wel zesduizend stuks tegen elkaar aan. Ondertussen broeden de kerels de eieren uit.

Nu wilde ik graag de quiz doen. Wie het weet steekt zijn vinger omhoog.

Na de kwis: om het af te leren, een laatste opdracht. Deze smurfen gingen op expeditie naar Antarctica, maar het beviel slecht. Ze zijn vastgevroren. Ik verdeel de klas in vieren. Ieder groepje moet zijn smurf zo snel mogelijk uit het ijs zien te bevrijden. Kijk uit voor handen, vingers en ogen. Wie bij deze opdracht een ledemaat verliest, wordt namelijk gediskwalificeerd.

Wat een lief en ontzettend goed lijkend portret heeft Sterre van me gemaakt. Vooral de oranje trui is spot-on.

Sterre moest een 11-je maken voor school (1 woord, 2 woorden, 3 woorden, 4 woorden, 1 woord). Sterre schrijft:

Huilers
Ik raak
Een zeehondje aan
De ijsberen komen tevoorschijn
Tranenijs

Bij navraag blijkt de volgende gedachte er achter te zitten:
Als ik mijn knuffelzeehondje bij pappa aanraak, dan denk ik aan de Noordpool, dus aan ijsberen. Als huilers huilen, bevriezen hun tranen. Dan krijg je tranenijs.
Mooi! Zucht…

Sterre tekent Donald Duck:

Sterre en Sam spelen. En ik ben bezig in de kamer naast hen. Plots huilt Sterre.
,,Wat is er?” vraag ik.
Ze huilt door.
,,Waarom huil je, Sterre? Heb je je pijn gedaan?”
Ik ga naar haar toe. Ze zit ineengedoken. Onverklaarbaar zielig.
,,Zat Sam je te pesten?” vraag ik. Dat zou niet voor het eerst zijn. Geen antwoord. Sam knikt verontwaardigd van nee.
Sterre snift nog wat.
Plots gaat ze rechtop zitten. Geen tranen, maar wel een brede glimlach.

,,Hahaha”, lacht ze. ,,Jullie zijn er ingetrapt. Ik huilde niet echt. Ik wilde kijken of ik goed kon toneelspelen..”
Goed gelukt. Een femme fatale, zeven jaar oud.

Een zwaar toernooitje voor Sterre op zondag. Vijf partijtjes, waarvan ze er vier knap heeft gewonnen. Dat levert een prima tweede plaats op.

Op weg naar de judo komen we Jolanda tegen. Ze gaat naar de schoonheidsspecialist.
Zegt Sam: ,,Vraag vooral naar haar diploma. Ze zal nog een hele kluif aan je hebben.”

Complimenteus…

Sam in de krant! Dit is een liedje dat Sam schreef en opstuurde aan de kinderpagina van NRC:

Er zit een vreemd soort schoonheid in dit zelfportret door Sam. Een vanitas in de fruitschaal vooraan?